هر چند بازی‌های رایانه‌ای و ویدئویی به‌دلیل ظرفیت بالایی كه در ایجاد اثرات منفی دارند زیر ذره‌بین متخصصان روان‌شناسی قرار گرفته‌اند، اما محققان و توسعه‌دهندگان بازی‌های دیجیتالی در تلاشند تا نقش مثبت این بازی‌ها بر سلامت، یادگیری و دیگر اهداف اجتماعی را بیشتر به دنیا معرفی كنند.

پیش از این قدرت غیرقابل انكار بازی‌ها در تشویق كودكان به خوردن و تغذیه سالم، كمك به نوجوانان در افزایش فعالیت‌های مغزی و حتی مواجهه با مشكلاتی نظیر فقر و تغییرات آب‌وهوایی به اثبات رسیده است.

بیشتر آمریكایی‌ها در نظرسنجی كه اخیرا توسط بنیاد هریس انجام شده معتقدند كه بین بازی‌های ویدئویی و رفتار خشونت‌آمیز افراد رابطه‌ای وجود دارد. جو بایدن معاون ریاست جمهوری ایالات متحده بتازگی در جلسه‌ای كه در كاخ سفید و پس از حادثه خشونت‌بار مدرسه سندی هوك كه طی آن فردی روی 20 كودك و 6 بزرگسال آتش گشوده بود، برگزار شد دستور داد تا در زمینه تاثیر بازی‌های ویدئویی روی كاربران تحقیقات بیشتری انجام شود، اما بسیاری از پژوهشگران معتقدند شواهد اندكی وجود دارد كه ثابت می‌كند بازی‌های رایانه‌ای كاربران را به سمت خشونت سوق می‌دهد و در عوض به تاثیرات مثبت بازی‌های دیجیتالی اشاره دارند.

جیسون الایر یكی از متخصصان دانشگاه كارولینای شمالی می‌گوید: بازی‌های ویدئویی می‌توانند اثرات مثبت زیادی مخصوصا در زمینه‌های روانی داشته باشند. ما در تحقیقات‌مان روی درك و یادگیری ناشی از اثر بازی‌ها تمركز كرده‌‌ایم و در تلاشیم تا مكانیزم‌های دقیقی مانند تاثیر بر زمان واكنش و حافظه كاربران را درك كنیم.

اشاره الیر به تحقیقاتی است كه اخیرا روی چند نوجوان علاقه‌مند به بازی‌های دیجیتالی انجام داده و نتایج این تحقیق نشان می‌دهد این نوجوانان نسبت به جوانانی كه علاقه‌ای به انجام بازی‌های دیجیتالی ندارند از بلوغ و سلامت عاطفی نسبتا بیشتری برخوردارند. هرچند این تحقیق به رابطه علت و معلولی مشخصی اشاره نمی‌كند، اما الایر نسبت به یافتن رابطه معنادار خوشبین است.

الایر معتقد است اگرچه افراط كاربران در انجام بازی‌های دیجیتالی باعث بدنامی آنها شده اما مقصر دانستن آنها در بروز برخی ناهنجاری‌های اجتماعی كمی ساده‌انگارانه به‌نظر می‌رسد. البته اگر به عنوان یك متخصص منكر اثر منفی بازی‌های ویدئویی باشم بسیار ریاكارانه است، اما این را هم باید بگویم كه هنوز هیچ دلیلی وجود ندارد كه نشان دهد انجام بازی‌های خشونت‌آمیز ممكن است شما را درگیر رفتار خشونت‌آمیز كند.

یك بازی برای میوه خوردن

شركت‌های بزرگ تولید بازی‌های رایانه‌ای و ویدئویی و همچنین توسعه‌دهندگان مستقل، بازی‌های دیجیتالی را با هدف ترویج مهارت‌های مثبت و عادات خوب تولید كرده‌اند. به‌عنوان مثال دِنیس آی دانشجوی دانشگاه نورث وسترن با هدف تشویق كودكان به خوردن میوه و سبزیجات و جلوگیری از چاقی، یك بازی ویدئویی به‌نام jive health مخصوص تلفن‌های همراه طراحی كرده است. در این بازی كودكان برای شخصیت‌های حیوانی بازی سیب و دیگر میوه‌ها را پیدا كرده و برای رفتن به مرحله بعد باید عكسی از غذاهای زندگی واقعی را ارائه كنند.

آی كه تیمش برنده جایزه ابتكارات چالشی در همایش دانشمندان جوان كنگره «آمریكای سالم» شده معتقد است كه نمی‌توان فقط با پند و موعظه كودكان را به سمت تغذیه سالم سوق داد. بچه‌ها این بازی را با علاقه دنبال می‌كنند و این موضوع نشان‌دهنده آینده روشن چنین بازی‌هایی است.

حتی بازی‌های بسیار انتقاد برانگیز شلیك و تیراندازی می‌توانند روی دیگری داشته باشند. مطالعات محققان دانشگاه تورنتو نشان می‌دهد انجام بازی‌های تیراندازی و رانندگی حتی برای مدت زمان كوتاه منجر به بهبود توانایی كاربر در جستجوی اهداف پنهان می‌شود.

«لان اسپنس» معتقد است كه این مهارت‌های بصری می‌توانند بسیار مفید باشند. مهارت‌های بصری می‌توانند در بررسی اسباب و اثاثیه منزل، مطالعه عكس MRI و اشعه ایكس، تفسیر تصاویر ماهواره ای، كشف استتار و حتی تشخیص یك چهره آشنا در میان انبوه جمعیت لازم و ضروری باشند.

پژوهشگران بیمارستان كودكان بوستون طی گزارشی اعلام كرده‌اند كه یك بازی می‌تواند به كودكان مبتلا به مشكلات عصبی در كنترل احساساتشان كمك كند. در این بازی فرد به سمت مواضع دشمن شلیك كرده و از شلیك به خودی‌ها منع می‌شود.

در این بازی چنانچه ضربان قلب كاربر از حد خاصی بالاتر برود فرد قادر به تیراندازی نخواهد بود.بنابر این مهارت حفظ آرامش در كاربر تقویت می‌شود. همچنین دانشجویان دانشگاه كالیفرنیای جنوبی یك بازی به‌نام «دارفور در حال مرگ» طراحی كرده‌اند تا به‌وسیله آن آگاهی كاربر نسبت به بحران نوع دوستی افزایش یابد. مطالعاتی كه سال 2004 انجام شد نشان می‌داد جراحانی كه بازی‌های رایانه‌ای انجام می‌دهند كمتر از دیگر جراحان مرتكب خطا می‌شوند كه احتمالا در نتیجه افزایش تاثیر مثبت بازی‌ها در ایجاد تمركز و همبستگی ذهنی است.

«كری هیتر» عضو آزمایشگاه تحقیقات در خصوص اثر بازی‌ها بر آموزش و سرگرمی دانشگاه میشیگان می‌گوید: راه‌های بسیاری برای تاثیرگذاری مثبت بازی‌ها وجود دارد و واضح است كه یكی از این راه‌ها آموزش آگاهی محور است.

هیتر كه یكی از شركت‌كنندگان در جلسه كاخ سفید بود اذعان دارد كه بازی‌های انجام شده در آزمایشگاه او كمك‌های زیادی به آموزش اهمیت بهداشت، ناهنجاری‌های پزشكی و آلودگی هوا داشته اما همچنان گاهی اوقات نتایج ناخواسته‌ای نیز به بار آورده است.

به‌عنوان مثال آنها دانشجوی چینی داشتند كه پس از بازی تامب رایدر مشتاق به یادگیری زبان انگلیسی شد. پروفسور مگی سیف‌النصر از دانشگاه نورث وسترن معتقد است برخی بازی‌های رایانه‌ای باعث ارتقای قدرت تفكر می‌شود؛ از این رو بویژه برای سالمندان بسیار مفید است.

منبع : جام جم آنلاین