⚛وبسایت علمی ،آموزشی ،تحصیلی ⚛

1- چرا اوضاع سیاسی ایران در آستانه ی تشکیل حکومت صفوی آشفته بود ؟ زیرا در کشور حکومت های محلی تشکیل شده بود که با یکدیگر در حال جنگ بودند .

2- اقدامات مهم شاه اسماعيل بنيانگذار حكومت صفوي كدامند ؟ ۱- رسمي كردن مذهب شيعه ۲- تشكيل حكومت قوي ۳- انتخاب تبریز به پایتختی ۴- سرکوب دشمنان داخلی و خارجی ( ازبکان )

3- بیشترین مریدان طریقت صفوی چه کسانی بودند ؟ هفت طايفه ترك به نام قزلباش

4- دلایل اصلی شکست صفویان در جنگ چالدران چه بود ؟ 1- فرماندهان سپاه ایران از شیوه ی جنگی نامناسب استفاده می کردند 2- عثمانی ها توپ و تفنگ داشتند ولی ایرانی ها نداشتند .

5- مهمترين اقدام شاه اسماعيل صفوي چه بود ؟ رسمي كردن مذهب شيعه

6- حکومت صفوی در آغاز سلطنت شاه تهماسب با چه مسائل و مشکلاتی روبرو بود ؟ 1- اطاعت نکردن فرماندهان نظامی 2- تجاوز ازبکان و عثمانی ها به مرزهای ایران

7- اخراج پرتغالی ها از سواحل و جزایر ایرانی چگونه صورت گرفت ؟ سپاه شاه عباس صفوی جزیره ی بحرین و بندر عباس را پس از یک قرن اشغال ، آزاد کرد و با کمک کشتی های انگلستان ، پرتغالی ها را از جزیره ی هرمز خارج کرد .

8- دلایل همکاری نظامی انگلستان با حکومت صفوی علیه پرتغالی ها چه بود ؟ 1- رقابت سیاسی ، نظامی و تجاری انگلیس با پرتغال 2- تمایل انگلستان برای تجارت در ایران

9- مهم ترین عوامل ضعف و سقوط حکومت صفوی را نام ببرید . 1- خوش گذرانی شاهان صفوی پس از شاه عباس اول 2- اختلافات درباریان و فرماندهان نظامی 3- دخالت حرمسرا در حکومت 4- بد شدن اوضاع اقتصادی به علت کاهش تولید داخلی ، کاهش صادرات و افزایش واردات .

10- چگونگي تأسيس حكومت صفوي را توضيح دهيد . شاه اسماعيل صفوي به كمك قزلباش ها ، حكومت هاي محلي را شكست داد و سلسله ي صفوي را تأسيس كرد .

نکته : سلسله ی صفوی به وسیله ی شاه اسماعیل تاسیس شد .

نکته : اسماعیل صفوی پس از پیروزی بر حاکم آق قویونلو و تصرف تبریز ، حکومت صفوی را بنیان نهاد .

نکته : اصلی ترین پایگاه پرتغالی ها در منطقه ی خلیج فارس ، جزیره ی هرمز بود .

نکته : دوران حکومت شاه عباس ، اوج شکوفایی سیاسی و اقتصادی ایران بود .

نکته : حکومت صفوی در دوران شاه سلطان حسین به شدت ضعیف شد .

نکته : افغان ها به رهبری محمود افغان شورش کردند و اصفهان پایتخت صفویان را محاصره کردند .

نکته : شاه سلطان حسین صفوی ، تاج و تخت را به محمود افغان تسلیم کرد .

1- جامعه ی عصر صفوی از چه گروه هایی تشکیل می شد ؟ سه بخش شهری ، روستایی و کوچ نشین

2- زندگی کشاورزان ایرانی در دوره ی صفویه در مقایسه با کشاورزان اروپایی چگونه بود ؟ کشاورزان ایرانی از نظر تغذیه و پوشاک وضع بهتری نسبت به کشاورزان اروپایی داشتند .

3- فعالیت های اقتصادی ایران در دوره ی صفویه بر چه چیزهایی استوار بود ؟ کشاورزی ، دامپروری ، صنایع دستی و تجارت

۴- عوامل رونق تجارت در دوره ي صفويه را بنويسيد ؟ ايجاد امنيت ، ساخت یا بازسازی راه ها و كاروان سراها  ، يكسان نمودن واحدهاي اندازه گيري

5- مهم ترین کالاهای صادراتی ایران در دوره ی صفویه چه بود ؟ ابریشم ، غلات و خشکبار

6- مهم ترین کالاهای وارداتی ایران در دوره ی صفویه چه بود ؟ ادویه ، پارچه و قند

7- اصلی ترین شرکای تجاری ایران در دوره ی صفویه را نام ببرید . هند ، عثمانی ، انگلستان و پرتغال

8- زمینه ها و عوامل رونق و شکوفایی علم و هنر در عصر صفوی کدام اند ؟ 1- آرامش سیاسی و اجتماعی 2- شکوفایی اقتصادی 3- فعالیت مدارس و حوزه های علمیه

9- معروف ترین دانشمندان و عالمان عصر صفوی را نام ببرید . میرداماد ، ملاصدرا ، شیخ بهایی و علامه مجلسی

10- آثار ارزشمند معماری دوره ی صفویه را نام ببیرید ؟ میدان نقش جهان ، کاخ چهل ستون ، سی و سه پل اصفهان و حرم امامان شیعه در شهرهای مشهد ، کربلا و نجف

11- معروف ترین هنرمندان عصر صفوی را نام ببرید . کمال الدین بهزاد ، علیرضا عباسی ، میر عماد

نکته : پایتخت صفویان اصفهان بود .

نکته : جمعیت ایران در دوره ی صفوی کمتر از 10 میلیون نفر بود .

نکته : شهرنشینان حدود 15 درصد کل جمعیت کشور بودند که بیشتر آن ها در اصفهان ساکن بودند .

نکته : روستاییان بیش از نصف جمعیت ایران را به خود اختصاص داده بودند .

نکته : کوچ نشینان در حدود 35 درصد کل جمعیت ایران بودند .

نکته : مهم ترین گروه کوچ نشینان هفت قبیله ی قزلباش بودند .

نکته : پایه و اساس اقتصاد صفویه ، کشاورزی بود .

نکته : تجارت داخلی و خارجی ایران در عصر شاه عباس اول گسترش زیادی کرد .

نکته : مالیات اصلی ترین منبع درآمد حکومت صفوی بود که از کشاورزان و دامداران ( کوچ نشینان ) گرفته می شد .

نکته : دوره ی صفویان یکی از دوره های درخشان علم ، هنر و معماری ایران است .

1- اوضاع سیاسی ایران را بعد از تصرف اصفهان به دست افغان ها شرح دهید . اوضاع ایران کاملاً آشفته بود . روسیه از شمال و ارتش عثمانی غرب و شمال غرب ایران را اشغال کرده بودند . عرب ها نیز به جزایر و سواحل جنوبی ایران حمله کرده بودند . تعدادی از حاکمان داخلی نیز مدعی استقلال شده بودند .

2- نادر افشار چگونه اوضاع ایران را آرام کرد ؟ نادر ، افغان ها را فراری داد و فرمانده سپاه شد . روس ها پیش از برخورد نظامی ، ایران را ترک کردند و حتی در جنگ با عثمانی ها به نادر کمک کردند .

3- نادر چگونه به سلطنت رسید ؟ نادر افشار ، تهماسب دوم را به دلیل شکست از عثمانی برکنار کرد و پسر خردسال او را به جای او نشاند . سر انجام نادر ، بزرگان کشور را به تشکیل شورایی فرا خواند و این شورا او را به پادشاهی برگزید .

4- نواحی فتح شده توسط نادر افشار را نام ببرید . هند ، بحرین ، قندهار ، خوارزم ، بخارا

5- جواهراتی را که پادشاه هند به نادر تقدیم کرد را نام ببرید . کوه نور ، دریای نور

6- شیوه ی حکومتی کریم خان زند چگونه بود ؟ او به صلح و آرامش اهمیت زیادی قائل بود و تا حد امکان از دشمنی و جنگ جلوگیری می کرد .

7- چرا اوضاع اجتماعی و اقتصادی ایران در دوران افشاریه نابسامان بود ؟ علت آن جنگ های داخلی و خارجی بود که فعالیت های کشاورزی ، دامداری و تجارت را مختل کرده بود . میزان مالیات و عوارض برای تأمین هزینه ی جنگ ها زیاد شده بود و دانشمندان و علما نیز به دلیل بدرفتاری افغان ها و بی اعتنایی نادر به کربلا و نجف مهاجرت کرده بودند .

نکته : پایتخت حکومت زندیه شهر شیراز بود .  

نکته : کریم خان زند حکومت زندیه را تأسیس کرد .           

نکته : کریم خان زند به جای عنوان پادشاه خود را وکیل الرعایا خواند .                           

نکته : مهم ترین فتح خارجی نادر فتح هند بود .

نکته : آخرین فرمانروای زندیه ، لطفعلی خان زند بود .

نکته : در دوره ی کریم خان زند بناهای مهمی مانند بازار و مسجد وکیل در شیراز ساخته شد .

1- قرون جدید شامل چه زمانی از تاریخ اروپاست ؟ بین قرون وسطی و قرون معاصر ( 1500 تا 1800 میلادی )

2- چرا دوره ای از تاریخ اروپا را به نام قرون جدید نام گذاری کرده اند ؟ به علت تغییرات مذهبی ،سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی اروپا در آن زمان

3- قرون جدید هم زمان با کدام دوره های تاریخی ایران است ؟ دوره های صفویه ، افشاریه و زندیه

4- تحولات مذهبی اروپا در قرون جدید چگونه بود ؟ در این دوره افرادی بودند که مخالف سلطه ی کلیسا و پاپ در همه ی زمینه ها بودند که آن ها را پروتستان یعنی اعتراض کنندگان می نامند . تحولات مذهبی باعث شکل گیری مذهب پروتستان و بروز جنگ های مذهبی شدیدی در اروپا شد .

5- منظور از انقلاب صنعتی چیست ؟ در قرن 18 میلادی اختراعات صنعتی رشد یافت و ماشین ها و ابزارهای جدید جای کارگاه ها و وسایل دستی را گرفت . میزان تولید کالاها چند برابر شد و تجارت گسترش یافت .

6- در قرن هفدهم چه تحول سياسي و اجتماعي در انگلستان صورت گرفت ؟ حكومت انگلستان از سلطنت استبدادي كه در آن پادشاه همه كاره بود به سلطنت مشروطه تبديل شد و داراي مجلس نمايندگان گرديد.

7- در اواخر قرن هجدهم چه تحول سياسي و اجتماعي در آمريكا صورت گرفت ؟ ساكنان آمريكا عليه سلطه ي انگلستان دست به شورش زدند و به استقلال رسيدند.

8- در قرن هجدهم چه تحول سياسي و اجتماعي در فرانسه صورت گرفت ؟ مردم فرانسه بر ضد حکومت لویی شانزدهم قیام کردند و موفق به برکنار کردن او شدند . این قیام انقلاب کبیر فرانسه نام گرفت .

9- اولین کشور های استعمار گر را نام ببرید . اسپانیا و پرتغال

نکته : انقلاب صنعتی زمینه ی استعمارگری اروپاییان را فراهم کرد .

۱- در دوره ی فتحعلی شاه ، ایران عرصه ی رقابت سیاسی ، نظامی و اقتصادی کدام دولت ها بود ؟ انگلیس ، فرانسه ، روسیه

2- چرا ایران مورد توجه استعمارگران انگلیسی بود و آن ها خواهان رابطه با ایران بودند ؟ 1- از رسيدن فرانسه و روسيه از راه ايران به هندوستان جلوگيري كند  2- بازار هاي ايران را در اختيار خود بگيرند.

3- چرا ناپلئون درصدد برقراری رابطه ی دوستانه با حکومت قاجار برآمد ؟ زیرا ایران بهترین راه برای رسیدن فرانسه به هند و شکست دادن انگلیس بود .

4- در قرار داد ميان ايران و فرانسه در زمان فتحعلي شاه ، چه تعهداتی بیان شده بود ؟ ايران اجازه داد كه فرانسه هر وقت بخواهد از خاك ايران به سوي هندوستان حمله کند و فرانسه نیز قول داد تجهيزات نظامي به ايران بدهد و به ايران در مقابل روسيه كمك كند .

5- تعهدات ايران و انگليس در عهد نامه ي مفصل چه بود ؟  ايران تعهد كرد كه به رقیبان انگلیس اجازه ندهد از خاک ایران برای حمله به هند استفاده کنند و انگلستان پذيرفت كه كمك هاي مالي و نظامي در اختيار ايران قرار دهد .

6- چرا کشورهای فرانسه و انگلیس به تعهدات خود با ایران عمل نکردند ؟ زیرا هر کدام به طور پنهانی با روسیه رابطه ی دوستی برقرار کرده بودند .

7- بهانه ی روسیه برای حمله به ایران چه بود ؟ تمایل حاکم گرجستان که جزو ایران بود برای پیوستن به روسیه ،

8- به موجب عهدنامه ي گلستان كدام نواحی ايران به روسيه واگذار شد ؟ ایالت های گرجستان و داغستان و شهرهای باكو و گنجه

9- طبق قرار داد تركمانچاي كدام نواحي ايران به تصرف روسها در آمد ؟ تمام سرزمین های ایران در شمال رود ارس .

  نکته : سلسله ی قاجاریه توسط آقا محمد خان تاسیس شد .   

نکته : آقا محمد خان در تهران تاجگذاری کرد .                               

نکته : نیرومندترین رقیب آقا محمد خان لطفعلی خان زند بود .

نکته : آقا محمد خان پس از غلبه بر مدعیان داخلی متوجه سرکوبی طغیان حاکم گرجستان شد  .

نکته : پس از آقا محمد خان برادر زاده اش ، بابا خان معروف به فتحعلی شاه به پادشاهی رسید .

نکته : جنگ های ایران و روسیه در زمان فتحعلی شاه قاجار اتفاق افتاد .         

نکته : عهد نامه ی مفصل میان ایران و انگلیس امضا شد .

نکته : هند بزرگ ترین مستعمره ی انگلستان بود .

نکته : حمله ی ارتش روسیه به مرزهای شمالی کشور ما ، مهم ترین مسئله ی حکومت قاجار بود .

1- چرا بعد از فتحعلی شاه ، نوه اش محمد شاه به سلطنت رسید ؟ زیرا عباس میرزا ( فرزند فتحعلی شاه ) یک سال زودتر از پدرش درگذشت و فتحعلی شاه به علت علاقه ی بسیاری که به عباس میرزا داشت ، نوه اش را ولیعهد خویش کرد .

2- چرا محمدشاه به هرات لشکر کشید ؟ نتیجه ی آن چه بود ؟ زیرا حاکم شهر هرات به تحریک انگلیسی ها خواستار استقلال شد – با مخالفت و تهدید انگلیسی ها ، ایران دست از محاصره ی هرات برداشت .

3- حکومت های انگلیس و روسیه برای از بین بردن وحدت مسلمانان در ایران چه کردند ؟ ایجاد مذهب های ساختگی جدید

4- نام دو فرقه ی دروغین در زمان محمد شاه را با نام بنیان گذار هر کدام بنویسید . 1- بابیگری = سید علی محمد   2- بهاییگری = میرزا حسینعلی نوری

5- اقدامات امير كبير (كارهاي مهم) را بيان كنيد ؟ ايجاد مدرسه دارالفنون  - انتشار روزنامه وقايع اتفاقيه – اقتصاد كشور را سر و سامان داد – حقوق زياد درباريان و شاهزادگان را كم كرد – با رشوه خواري مبارزه کرد – در برابر دخالت های انگلیس و روسیه ایستادگی کرد – افرادی را برای آموختن حرفه و صنعت به اروپا فرستاد .

6- عاقبت امیرکبیر چه شد ؟ درباریان مخالف به کمک مادر شاه توطئه ای ترتیب دادند و او را از صدرارت برکنار کردند و در حمام فین کاشان او را کشتند .

7- تعهدات ایران در قرارداد پاریس چه بود ؟ ايران قبول كرد كه استقلال افغانستان را به رسميت بشناسد و هرات را تخليه كند و هيچ ادعايي نسبت به آن شهر نداشته باشد .

8- نفوذ بیگانگان و کسب امتیازات بیشمار توسط آنان در دوره ی کدام پادشاه قاجار اتفاق افتاد ؟ ناصرالدین شاه

9- در زمان صدارت چه کسی افغانستان از ایران جدا شد و به چنگ انگلیسی ها افتاد ؟ میرزا آقا خان نوری

10- چرا ناصرالدین شاه امتیازات زیادی را به بیگانگان می داد ؟ برای اینکه بتواند مخارج مسافرت های خویش را به فرنگ ( اروپا ) تأمین کند .

11- دو نمونه از امتیازاتی را که ناصرالدین شاه به بیگانگان واگذار کرد ، نام ببرید . 1- امتیاز رویتر 2- امتیاز انحصاری توتون و تنباکو

12- در قرارداد رویتر چه امتیازاتی به رویتر انگلیسی واگذار شد ؟ انحصار احداث راه آهن و بهره برداری از کلیه ی معادن و جنگل ها و احداث قنات ها و اداره ی گمرک .

13- انتشار خبر واگذاری امتیاز رویتر با مخالفت های شدید چه کسی روبرو شد ؟ حاج ملا علی كنى

14- طبق امتیاز توتون و تنباکو ، چه امتیازاتی به تالبوت انگلیسی واگذار شد ؟ خرید و فروش و تهیه ی توتون و تنباکوی سراسر ایران به مدت 50 سال .

15- در قرارداد توتون و تنباکو ، تالبوت موظف به پرداخت چه چیزی شد ؟ مبلغ 15000 لیره ی انگلیسی و یک چهارم سود سالیانه .

16- چه کسی در دوره ی ناصرالدین شاه استفاده از توتون وتنباکو را حرام اعلام کرد ؟ آیت ا... میرزا حسن شیرازی 

17- قرارداد توتون و تنباکو چگونه لغو شد ؟ آیت ا... میرزا حسن شیرازی استفاده از توتون و تنباکو را حرام اعلام کرد و مردم نیز قلیان ها را شکستند و توتون و تنباکوی فراوانی را آتش زدند . ناصرالدین شاه که وضع را چنین دید ، قرارداد تالبوت را لغو کرد .

18- ناصرالدین شاه به دست چه کسی به قتل رسید ؟ میرزا رضا کرمانی

نکته : یکی از حوادث مهم زمان محمد لشکر کشی به هرات است .

نکته : فرقه ی بابیه از طرف روسیه و انگلستان مورد حمایت واقع می شد .

نکته : فرقه ی بهاییگری از طرف انگلستان مورد حمایت واقع می شد .

نکته : سید علی محمد باب به دستور امیرکبیر اعدام شد .

نکته : میرزا حسینعلی نوری به خود لقب بهاء داده بود .

نکته : پس از برکناری امیرکبیر ، میرزا آقاخان نوری که مردی خائن بود ، صدراعظم شد .

نکته : قرارداد پاریس میان دو کشور انگلستان و ایران بسته شد .

۱-در آغاز انقلاب مشروطه ، مهمترين خواسته ي مردم چه بود ؟ تأسيس عدالت خانه براي رسيدگي به شكايت هاي مردم

۲- نخستين جرقه هاي انقلاب مشروطه چگونه روشن شد ؟ حاكم تهران ، به بهانه ي گران شدن قند عده اي از بازرگانان را با چوب زد ، در نتيجه مردم بازارها را بستند و در منزل آيت اله طباطبايي جمع شدند .

۳- سه مورد از عواملي كه موجب قيام مردم و ايجاد حكومت مشروطه ي سلطنتي در ايران شد را بنويسيد ؟ خشونت هاي عين الدوله و درباريان  - اقدامات ظالمانه مأموران دولتي  - دخالت هاي بيگانگان در امور كشور

  ۴- فرمان مشروطیت به دست کدام پادشاه قاجار امضا شد ؟ مظفرالدین شاه

5- منظور از حکومت مشروطه ی سلطنتی چه نوع حكومتي است ؟ یعنی حکومتی که بر اساس قانون اساسی و قوانین مجلس اداره شود و اختیارات شاه محدود شود .

6- رهبران مردم در انقلاب مشروطه را نام ببرید ؟ 1- آیت ا... طباطبایی 2- آیت ا... بهبهانی 3- شیخ فضل ا... نوری .

7- چرا بعد از بازگشت علما و مردم از حرم حضرت عبدالعظیم ، مبارزه ادامه یافت ؟ زیرا حکومت به وعده های خود عمل نکرد .

8- نتیجه ی تغییر نظام استبدادی به نظام مشروطه چه بود ؟ 1- تشکیل مجلس نمایندگان 2- تصویب قانون اساسی برای نخستین بار در ایران .

نکته : مظفرالدین شاه اداره ی امور کشور را عملاً به عین الدوله ، صدراعظم خود سپرد .

نکته : پس از قیام مردم در دوره ی مظفرالدین شاه نظام استبدادی به نظام مشروطه تبدیل شد .

۱- چرا روسيه با انقلاب مشروطه ي ايران مخالف بود ؟ 1- وابستگی محمد علی شاه و دربار به روسیه 2- نگرانی روسیه از وابستگی مشروطه خواهان و نمایندگان مجلس به انگلستان

2- بی اعتنایی محمد علی شاه نسبت به مشروطه و نمایندگان مجلس چگونه آشکار شد ؟ در مراسم تاج گذاری هیچ یک از نمایندگان مجلس را دعوت نکرد و هم چنین از امضای متمم قانون اساسی خودداری می کرد .

3- بهانه ی محمد علی شاه برای حمله به مجلس چه بود ؟ تیر اندازی به سوی شاه که آسیبی به او نرسید .

4- رهبران مردم قهرمان تبريز در زمان مشروطيت چه كساني بودند ؟ ستارخان – باقر خان

5- پس از فتح تهران ، مشروطه خواهان در شوراي بهارستان چه تصميماتي گرفتند ؟ محمد علي شاه از سلطنت خلع شد و احمد شاه فرزند او به پادشاهي رسيد . محمد علی شاه به تعهد چشم پوشی از سلطنت و دریافت سالیانه یک صد هزار تومان به روسیه رفت .

6- دلایل آیت ا... شیخ فضل ا... نوری برای مخالفت با مشروطه چه بود ؟ 1- انحراف مشروطیت از مسیر اسلام 2- رهبران مشروطه می خواستند مجلس ایران را به تقلید از مجلس های اروپایی اداره کنند .

7- به پيشنهاد شيخ فضل اله نوري چه ماده اي بر متمم قانون اساسي افزوده شد ؟ پنج نفر از علماي بزرگ هر عصر بر مصوبات مجلس نظارت داشته باشند .

نکته : مظفرالدین شاه به فاصله ی کمی پس از پیروزی انقلاب مشروطیت درگذشت .

نکته : به دستور محمد علی شاه مجلس به توپ بسته و منحل شد و آیت ا... طباطبایی و آیت ا... بهبهانی نیز تبعید شدند .

نکته : هم زمان با قیام مردم تبریز ، قیام های دیگری نیز در گیلان و در اصفهان توسط بختیاری ها برپا شد . 

نکته : یکی از اقدامات زشت و ننگین فاتحان تهران ، اعدام آیت ا... شیخ فضل ا... نوری است .

۱-  چرا پس از تاج گذاری احمد شاه اوضاع کشور آشفته تر شد ؟ 1- زيرا او فردي كم تجربه بود و در اداره ي امور كشور نقش مهمي نداشت . 2- اختلافات شدید مشروطه خواهان 3- دخالت های آشکار روسیه و انگلستان در امور داخلی ایران

2- در دوره ی احمد شاه مردم به رهبری چه کسانی به مبارزه علیه بیگانگان و وابستگان آن ها برخاستند ؟ شیخ محمد خیابانی – محمد تقی خان پسیان – میرزا کوچک جنگلی

3- قیام هایی نظیر قیام میرزا کوچک جنگلی یا شیخ محمد خیابانی به چه منظوری صورت گرفت ؟ استقلال کشور و اصلاح کارها

4- چرا مجلس در زمان احمد شاه تصميم به استخدام کارشناس آمریکایی و سوئدی گرفت ؟ براي اداره ی امور مالي و نظامي كشور

5- کدام دولت ها با استخدام کارشناس در ایران مخالف بودند ؟ روسیه و انگلستان

6- نتیجه ی تهدید روس ها مبنی بر اخراج کارشناسان آمریکایی از ایران چه بود ؟ مجلس در برابر فشار روس ها تسلیم نشد اما دولت با تعطیل کردن مجلس ، خواسته ی روس ها را پذیرفت .

7- پس از تعطیلی مجلس در زمان احمد شاه چه اتفاقی در ایران رخ داد ؟ روسیه از شمال و انگلستان از جنوب حمله کردند . از جمله اینکه روس ها عده ای از اهالی خراسان و آذربایجان را به دار آویختند و مرقد حضرت امام رضا ( ع ) را به گلوله بستند .

8- كشورهاي اتحاد مثلث ( متحدین ) در جنگ جهاني اول را نام ببريد ؟ ايتاليا – آلمان – اتريش/ مجارستان

9- كشورهاي اتفاق مثلث ( متفقين) در جنگ جهاني اول نام ببريد ؟ روسيه – انگلستان – فرانسه

10- چرا انگلستان و روسیه در قرارداد 1907 تصمیم به تقسیم ایران گرفتند ؟ برای مقابله با قدرت های استعمارگر جدید در اروپا

11- بر اساس قرارداد 1907 انگلستان و روسیه ، ایران را به چند منطقه تقسیم کردند ؟ 1- قسمت های شمالی ایران منطقه ی نفوذ روسیه 2- جنوب شرقی ایران منطقه ی نفوذ انگلستان 3- مرکز ایران منطقه ی بی طرف

12- علت اصلی بروز جنگ جهانی اول چه بود ؟ رقابت های استعماری میان قدرت های جدید و قدرت های قدیمی

13- جنگ جهانی اول چه پیامدهایی به دنبال داشت ؟ میلیون ها انسان کشته ، زخمی یا آواره شدند و ویرانی های بسیاری به وجود آمد .

14- ایران در جنگ جهانی اول چه وضعی داشت ؟ با وجود اینکه ایران اعلام بی طرفی کرد ولی روسیه و انگلیس در قرارداد 1915 ایران را به دو منطقه ی شمال و جنوب تقسیم کردند و هر یک مناطق تحت نفوذ خود را اشغال کردند تا از نفوذ متحدین در ایران جلوگیری کنند .

15- گروه هایی مردمی را که در جنگ جهانی اول در برابر متجاوزان ایستادگی کردند ، نام ببرید . تنگستانی ها و دشتستانی ها به رهبری رئیسعلی دلواری

نکته : جنگ جهاني اول در زمان احمد شاه قاجار آغاز شد .

نکته : پس از به سلطنت رسیدن احمد شاه ، چون وی به سن قانونی نرسیده بود ، رئیس ایل قاجار نیابت سلطنت او را برعهده گرفت .

1- دولت انگلستان برای تسلط کامل بر ایران در دوران بعد از جنگ جهانی اول ، چه اقداماتی انجام داد ؟ بعد از خروج روسیه از ایران نیروهای انگلیسی نواحی تحت اشغال روسیه را به اشغال خود در آوردند و قرارداد 1919 را با وثوق الدوله ، نخست وزیر ایران بستند و در نهایت کودتای نظامی در ایران انجام دادند .

2- قرارداد 1919 چه پیامدی برای ایران به دنبال داشت ؟ بر اساس قرارداد 1919 ، ایران از لحاظ نظامی ، سیاسی و اقتصادی به طور کامل به انگلستان وابسته می شد .

3- چرا قرارداد 1919 به نتیجه نرسید ؟ به علت مخالفت شخصیت های مبارز و آزادی خواه مانند : آیت ا... مدرس و شیخ محمد خیابانی

4- انگلیسی ها برای اجرای سیاست جدید استعماری خود ، چه کسانی را در نظر گرفتند ؟ سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان

5- انگیزه و هدف رضا خان از کودتای 1299 چه بود ؟ می خواستند احمد شاه را وادار کنند سید ضیاء را به نخست وزیری انتخاب کنند تا حکومت مورد نظر خود را در ایران تشکیل دهند .

6- اولین گام انگلستان برای تشکیل حکومت مورد نظر خود در ایران چه بود ؟ در سال 1299 نیروهای رضاخان از قزوین به تهران آمدند و احمد شاه را وادار کردند تا سید ضیاء را به نخست وزیری انتخاب کند .

7- چه عواملی موجب نا امیدی و نارضایتی مردم از احمد شاه شده بود ؟ بی کفایتی حکومت و گسترش نا امنی و هرج و مرج در کشور .

8- رضا خان چگونه به سلطنت رسید ؟ مجلس شورای ملی ، احمد شاه قاجار را برکنار کرد و حکومت موقت را به رضا خان سپرد . اندکی بعد مجلس مؤسسان با تغییر قانون اساسی ، سلطنت ایران را به رضا خان واگذار کرد .

9- چه کسانی در مجلس شورای ملی با سلطنت رضا خان مخالفت کردند ؟ آیت ا... مدرس و دکتر مصدق

10- سیاست مذهبی رضا خان را قبل از رسیدن به سلطنت و در دوران سلطنت مقایسه کنید . او قبل از پادشاهی سعی در جلب حمایت روحانیت داشت و خود را فردی دین دار معرفی می کرد ولی وقتی به سلطنت رسید ، دین را مانع پیشرفت کار خود دانست .

11- وضعیت مقام های حکومتی در دوره ی رضا شاه چگونه بود ؟ تمامی مقام های حکومتی از جمله هیئت دولت و نمایندگان مجلس شورای ملی ، تابع و مطیع شخص شاه بودند و در اداره ی امور کشور اختیاری از خود نداشتند .

12- اقدامات رضاخان (كارهای مهم) را نام ببريد.  ايجاد دانشگاه – احداث راه آهن – كشف حجاب

13- هدف رضا خان از احداث راه آهن چه بود ؟ این کار به درخواست انگلیسی ها و برای انتقال تجهیزات و مقابله ی احتمالی با روسیه صورت گرفت .

14- آیت ا... مدرس چگونه به مجلس راه یافت ؟ به عنوان ناظر بر مصوبات مجلس

15- كدام روحاني بر عليه رضا شاه مبارزه كرد ؟ آيت الله مدرس

16- انگلیسی ها برای تثبیت موقعیت رضا خان او را چگونه معرفی کردند ؟ وطن پرست ، اصلاح طلب ، حافظ امنیت

نکته : رضا خان در سال 1302 ش . با پشتیبانی انگلستان نخست وزیر شد .

نکته : دوران پادشاهی رضا شاه ، اوج سخت گیری و دیکتاتوری در تاریخ معاصر ایران است و مخالفان او سرنوشتی جز اعدام ، زندان یا تبعید نداشتند .

نکته : به دستور رضا شاه ، مدرس را شبانه در خانه اش دستگیر و به خواف تبعید کردند .

1- چرا دولت انگلستان پیش از جنگ جهانی دوم نسبت به روابط دوستانه ی ایران و آلمان نظر مساعد داشت ؟ زیرا در آن زمان بیشترین نگرانی و ترس انگلیس از شوروی بود و از دوستی ایران و آلمان احساس خطر نمی کرد .

2- كشورهای اتحاد دولت های محور در جنگ جهانی دوم را نام ببريد ؟ آلمان – ايتاليا - ژاپن

3- دولت های متفق در جنگ جهانی دوم را نام ببريد ؟ انگليس – فرانسه – شوروی – آمريكا

4- بهانه ی متفقین برای حمله به ایران در جنگ جهانی دوم چه بود ؟ حضور تعدادی از اتباع آلمانی در ایران

5- هدف اصلی متفقین از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم چه بود ؟ استفاده از موقعیت ، منابع و امکانات سرزمین ما برای شکست متحدین

6- مردم ایران در جنگ جهانی دوم با چه مسائل و مشکلاتی روبرو شدند ؟ کشور ایران در اشغال نظامی دولت های متفق بود و مردم با گرانی و کمبود شدید مواد غذایی روبرو شدند و بسیاری از مردم در اثر گرسنگی مردند .

7- جنگ جهانی دوم چه پیامدهایی برای مردم جهان داشت ؟ میلیون ها نفر کشته ، مجروح یا آواره شدند که اوج آن در بمباران اتمی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی ژاپن توسط هواپیماهای آمریکایی است .

8- عبارت های صحیح و غلط جدول زیر را مشخص کنید . ویژگی های سیاسی حکومت رضا شاه

الف) آزادی فعالیت احزاب و مطبوعات مستقل   *

ب) سرکوب منتقدان و مخالفان *  

پ) آزادی و امنیت منتقدان در انتقاد از حکومت   *

ت) استقلال نمایندگان مجلس شورای ملی و اعضای هیئت دولت در برابر شاه   *

ث) بی اختیاری و تابعیت کامل نمایندگان مجلس و اعضای هیئت دولت در برابر شاه *  

نکته : جنگ جهانی دوم با حمله ی برق آسای آلمان به لهستان شروع شد .

نکته : با آغاز جنگ جهانی دوم ایران اعلام بی طرفی کرد .

1- چرا بعد از برکناری و تبعید رضا شاه ، حزب های سیاسی متعددی شروع به فعالیت کردند ؟ زیرا محمد رضا پهلوی در آن شرایط ، امکان و توان حفظ استبداد پدرش را نداشت .

2- حزب هایی که وابسته به بیگانگان بودند ، مربوط به کدام کشورها بودند ؟ انگلستان ، شوروی و آمریکا

3- رهبران نهضت ملی شدن صنعت نفت چه کسانی بودند ؟ آيت ا... كاشاني و دكتر محمد مصدق

4- مهم ترین عامل اتحاد و همکاری آيت ا... كاشاني و دكتر مصدق چه بود ؟ مبارزه براي ملي شدن نفت و کوتاه کردن دست بیگانگان از منابع اقتصادی ملت ایران

5- کدام نخست وزیر با ملی شدن صنعت نفت مخالفت کرد ؟ رزم آرا

6- کدام گروه سیاسی در تصویب قانون ملی شدن نفت مؤثر بود ؟ جمعیت فداییان اسلام

7- نمایندگان مجلس برای اجرای قانون ملی شدن نفت چه کسی را به نخست وزیری انتخاب کردند ؟ دکتر مصدق

8- دولت انگلستان پس از تصویب قانون ملی شدن نفت ، چه اقداماتی علیه ملت و دولت ایران انجام داد ؟ ابتدا ایران را به حمله ی نظامی تهدید کرد و سپس کوشید از طریق سازمان ملل متحد و دادگاه بین المللی لاهه مانع اجرای این قانون شود ولی چون به نتیجه نرسید طرح تحریم اقتصادی را به اجرا گذاشت .

9- چرا دكتر محمد مصدق از نخست وزيري استعفا داد ؟ زیرا مصدق از شاه وزارت جنگ را خواست اما شاه قبول نكرد و مصدق استعفا داد .

10- رهبر قیام 30 تیر چه کسی بود ؟ آیت ا... کاشانی

11- علت و نتیجه ی قیام 30 تیر را بنویسد .

علت : استعفای مصدق بود که شاه قوام را به جای او به نخست وزیری انتخاب کرد      

 نتیجه : قوام مجبور به استعفا شد و مصدق دوباره نخست وزیر شد .

12- چهار مورد از عوامل مؤثر در ایجاد اختلاف میان رهبران و اعضای نهضت ملی شدن نفت را بنویسید . 1- توطئه های بیگانگان 2- فتنه جویی مزدوران داخلی مانند : شاه ، درباریان ، خاندان سلطنتی و حزب توده 3- اشتباهات رهبران نهضت و ناتوانی آنان در جلوگیری از اختلافات 4- جاه طلبی و خودخواهی های سیاسی برخی از دست اندر کاران نهضت

13- چه شرایطی آمریکا و انگلستان را در اجرای کودتای 28 مرداد کمک کرد ؟ شدت گرفتن اختلاف و درگیری میان اعضای نهضت و آشکار شدن ضعف و سستی نیروهای امنیتی و انتظامی دکتر مصدق  

نکته : كودتاي 28 مرداد توسط كشورهای آمريكا و انگلیس و شخصی به نام سر لشگر زاهدي صورت گرفت . 

نکته : پس از استعفای مصدق شاه قوام السلطنه را مأمور تشکیل دولت کرد .

۱- ساواك براي برگزاري سخنراني در محرم سال 1342 چه شرايطي را تعيين كرد ؟ عليه شخص اول مملكت يعني شاه سخني نگويند – عليه اسرائيل مطلبي نگويد – مرتب به گوش مردم نخوانند كه اسلام در خطر است

2- هدف های آمريكا از انجام اصلاحات اجتماعي در ايران چه بود ؟ 1- جلوگیری از نفوذ شوروی در ایران 2- ممانعت از شکل گرفتن نهضت های مردمی 3- وابستگی کامل اقتصادی و فرهنگی ایران به آمریکا

3- چرا شاه بعد از رحلت آیت ا... بروجردی تصویب نامه ی انجمن های ایالتی و ولایتی را به تصویب رساند ؟ زیرا فکر می کرد که بعد از رحلت آیت ا... بروجردی روحانیت و مرجعیت ضعیف شده اند و توان ایستادگی در برابر حکومت را ندارند .

4- یکی از بندهای تصویب نامه ی انجمن های ایالتی و ولایتی را بنویسید ؟ شرط مسلمان بودن و سوگند به قرآن توسط انتخاب شوندگان حذف شد .

5- چرا امام خمینی با تصویب نامه ی انجمن های ایالتی و ولایتی مخالفت کرد ؟ زیرا می دانست که هدف این تصویب نامه ، تضعیف اسلام است .

6- سرانجام تصویب نامه ی انجمن های ایالتی و ولایتی چه شد ؟ در نتیجه ی اعتراض و مخالفت جدی امام خمینی و دیگر مراجع این تصویب نامه لغو شد .

7- امام خميني درباره ي چه مسائلي دولت اسدا... عَلَم را مورد بازخواست قرار داد ؟ حمله به مردم در بازار تهران – برگزاري همه پرسي – حمله به مدرسه ي فيضيه

8- علت قیام مردم تهران ، قم و دیگر شهرها در 15 خرداد 1342 چه بود ؟ دستگیری امام خمینی توسط مأموران شاه

9- نتایج قیام 15 خرداد را بنویسید . 1- اتحاد مردم بخصوص دانشجویان و روحانیان در مبارزه با رژیم پهلوی 2- حضور پرشورتر و مؤثرتر روحانیون در مبارزه با رژیم 3- تلاش جدی برای نابودی نظام شاهنشاهی و ایجاد حکومت اسلامی

نکته : محمد رضا شاه برای انجام برنامه های آمریکایی در ایران ، ابتدا علی امینی و سپس اسد ا... عَلَم را به نخست وزیری منصوب کرد .

نکته : امام خمینی نخستین مرجع تقلیدی بود که با تصویب نامه ی انجمن های ایالتی و ولایتی مخالفت کرد .

نکته : فجيع ترين جنايت رژيم در روز 15 خردا 1342 قتل عام كفن پوشان ورامين بود .  

 1- علت تبعید امام خمینی به ترکیه چه بود ؟ مخالفت با کاپیتولاسیون که حکومت به این نتیجه که امام خمینی اهل سازش و سکوت نیست .

2- منصور چرا و توسط چه کسی به قتل رسید ؟ به علت تصویب کاپیتولاسیون و تبعید امام به ترکیه – توسط محمد بخارایی به قتل رسید

3- پس از قيام 15 خرداد مبارزات سياسي بر ضد حكومت پهلوي به چه شكل هايي ادامه يافت ؟ 1- مبارزه ی امام و يارانش 2- مبارزه ی شخصيت ها و گروه هاي سیاسی

4-كدام شخصیت ها در مبارزه ي فرهنگي با حكومت پهلوي فعال بودند ؟ آیت ا...مطهري ، علامه طباطبایی و دکتر شريعتي

5- استاد مطهري و دكتر شريعتي و علامه طباطبایی در ارتباط با مبارزات فرهنگي عليه رژيم چه فعاليت هايي داشتند ؟ 1- نوشتن كتاب 2- ايجاد كلاس و تفسير قرآن 3- معرفي چهره ي واقعي اسلام در مساجد

6- فعالیت های فرهنگی روحانیان و معلمان و دانشجویان علیه شاه را بنویسید . انتشار و پخش کتاب و اعلامیه  - تأسیس کتاب خانه های دانشجویی

7- چرا مردم به برخی از گروه ها که مبارزه ی مسلحانه می کردند ، اعتماد نداشتند ؟ زیرا عقاید غیر اسلامی و حتی ضد اسلامی داشتند .

نکته : لایحه ی مصونیت قضایی آمریکاییان ( کاپیتولاسیون ) توسط حسنعلی منصور به مجلس برده شد .

نکته : امام خميني در نجف با تدريس بحث حكومت اسلامي قدم در راه مبارزه ي فرهنگي نهادند .

1- اوضاع سیاسی ایران را در سال 1356 توضیح دهید . به نظر می رسید حکومت پهلوی در اوج قدرت است . ساواک مخالفان را سرکوب کرده بود . آمریکا و شوروی و دیگر کشورهای غربی پشتیبان شاه بودند . ولی مردم از خاندان پهلوی خشم و نفرت داشتند .

2- اوضاع اقتصادی ایران را در سال 1356 توضیح دهید . افزایش چشمگیر قیمت نفت تأثیری بر زندگی مردم بجز کارمندان نداشت و بیشتر مردم در فقر و بیکاری به سر می بردند . درآمدهای نفتی صرف واردات کالاهای تجملی و تجهیزات نظامی می شد و یا به درباریان می رسید .

3- چرا شاه در تابستان سال 1356 هویدا را برکنار و آموزگار را نخست وزیر کرد ؟ زیرا بر اساس طرح فضای باز سیاسی آمریکا باید از سرکوب مردم کم می شد و به آن ها آزادی محدودی می داد .

4- علت قيام مردم در 19 دي ماه 1356 چه بود ؟ توهين به امام در روزنامه ي اطلاعات

5- نماز عيد فطر سال 57 به امامت و سخنراني چه كساني برگزار شد ؟     امامت : مفتح                      سخنران : باهنر

6- چرا مهاجرت امام خمینی به پاریس به سود انقلاب تمام شد ؟ زیرا با حضور امام در آن شهر ، بسیاری از مبارزان توانستند با ایشان ملاقات و گفتگو کنند و نیز خبرنگاران توانستند پیام امام را به گوش مردم ایران و جهان برسانند .

7- تشکیل دولت نظامی توسط ارتشبد ازهاری در آبان سال 57 به چه منظوری صورت گرفت ؟ ترساندن مردم و سرکوب مخالفان توسط ارتش

8- ویژگی های حکومت پهلوی را نام ببرید . 1- وابستگی سیاسی به بیگانگان 2- اسلام زدایی و غرب گرایی 3- وابستگی اقتصادی به خارج 4- استبداد و سرکوب

9- نمونه هایی از استبداد و سرکوب حکومت پهلوی را نام ببرید . کشتار مردم بی گناه در مسجد گوهرشاد مشهد ، کشتار مردم بی گناه در15 خرداد 1342 ، کشتار مردم بی گناه در17 شهریور 1357        

نکته : امام خمینی پس از ترک عراق در فرانسه ( نوفل لوشاتو ) اقامت گزید .

نکته : راهپیمایی های تاسوعا و عاشورای 1357 نشانه ی سقوط نزدیک شاه بود .

نکته : امام خمینی ضمن غیر قانونی شمردن دولت بختیار ، شورای انقلاب را تشکیل داد .

نکته : روز پانزدهم بهمن امام به پیشنهاد شورای انقلاب مهندس مهدي بازرگان را به عنوان نخست وزیر دولت موقت منصوب كرد .

نکته : افسران نیروی هوایی اولین گروهی بودند که به انقلاب پیوستند .

نکته : جدول موجود در فعالیت این درس در کتاب خوانده شود .

1- مردم در چه روزهایی به جمهوری اسلامی رأی دادند و میزان آراء مثبت چقدر بود ؟ 10 و 11 فروردین سال 58 – 2/98 درصد

2- هدف از تشکیل شورای نگهبان چه بود ؟ 1- جلوگیری از تصویب قوانین مغایر با احکام اسلام و قانون اساسی 2- نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری ، ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی

3- دلایل دشمنی و توطئه های آمریکا علیه انقلاب اسلامی ایران چیست ؟ زیرا انقلاب اسلامی ایران دست دولت های استعمارگر را از ایران کوتاه کرد و منافع آن ها را در دیگر کشورها به خطر انداخت .

4- دولت های استعمارگر برای شکست انقلاب و مأیوس کردن مردم چه اقداماتی انجام داده اند ؟ 1- ایجاد اغتشاش و ترور 2- جاسوسی و تجاوز نظامی 3- تحریم اقتصادی

5-  اقدامات گروهک های ضد انقلاب علیه مردم و نظام جمهوری اسلامی را نام ببرید . 1- به را انداختن جنگ داخلی 2- آتش زدن خرمن ها 3- انفجار لوله های نفت 4- ترور استاد مطهری و دکتر بهشتی و محمد علی رجایی و دکتر باهنر و امام جمعه ی شهرها و مجروح ساختن آیت ا... خامنه ای

6- چرا دانشجویان پیرو خط امام سفارت آمریکا را تسخیر کردند ؟ زیرا سفارت آمریکا در آن زمان به پایگاه جاسوسی و حمایت از گروهک های ضد انقلاب تبدیل شده بود .

7- نهادهایی را که پس از پیروزی انقلاب تشکیل شد را با ذکر هدف هر کدام بنویسید ؟

الف) کمیته ی انقلاب اسلامی : برقراری نظم و امنیت                         

ب) سپاه پاسداران انقلاب : حفاظت از انقلاب و کشور

ج) جهاد سازندگي: سازندگي كشور و خدمت به روستائيان                          

د) کمیته ی امداد امام خميني : حمایت از محرومان

هـ) نهضت سواد آموزی : گسترش سواد و دانش                                    

و) بسیج مستضعفان : دفاع از انقلاب و میهن

8- ارتش عراق در ابتدا به کدام مناطق ایران تجاوز کرد ؟ مرزهای غربی و جنوب غربی ایران و مناطقی از استان های خوزستان ، ایلام ، کرمانشاه و کردستان

9- نام سه نوجوان ایرانی که به دست رژیم عراق به شهادت رسیدند را بنویسید . حسین فهمیده ، بهنام محمدی و سهام خیام

10- عملیات های آزادی بخش رزمندگان اسلام را با نتایج آن ذکر کنید . در عملیات فتح المبین سرزمین های اشغالی خوزستان آزاد شد . در عملیات بیت المقدس ، خرمشهر بعد از 18 ماه اشغال آزاد شد .

11- دستاوردهای فرهنگی انقلاب اسلامی ایران را نام ببرید . 1- تقویت بُعد معنوی 2- شکوفایی علمی

12- هدف اصلی نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی چه بود ؟ احیای ارزش های اسلامی و نجات انسان ها از فساد و بی بند و باری

13- چند مورد از موارد شکوفایی علمی پس از انقلاب را بیان کنید . کاهش بی سوادی ، رشد تحصیلات دانشگاهی ، پیشرفت رشته های مختلف علمی و فنی ، دانش هسته ای بومی ، کسب افتخار در المپیادهای جهانی

14- دستاوردهای سیاسی انقلاب اسلامی ایران را نام ببرید . 1- کسب استقلال سیاسی 2- مشارکت ملت در اداره ی امور کشور

15- دستاوردهاي انقلاب اسلامي را در حوزه ي اقتصادي توضيح دهيد . خودكفايي در توليد محصولات غذايي – پيشرفت در صنايع تسليحاني ، خودرو سازي ، فولاد و پتروشيمي – برق رساني به تمام روستاها – گاز رساني به تمام شهرها

نکته : نهضت اسلامی از سال 1341 به رهبری امام خمینی آغاز شد و در 22 بهمن سال 1357 به پیروزی رسید .

نکته : پس از پيروزي انقلاب شوراي انقلاب و دولت موقت مأمور شدند تا اداره ي كشور و تأسیس نظام سیاسی جدید را انجام دهند .

نکته : جنگ تحمیلی یکی از توطئه های بزرگ دشمنان علیه جمهوری اسلامی ایران بود

 نکته : در ابتدا مردم به مزدوران بیگانه ، گروهک می گفتند .

نکته : آمریکا به بهانه ی نجات گروگان ها به ایران حمله کرد ولی در صحرای طبس گرفتار طوفان شن شد .

نکته : در 31 شهریور 1359 صدام با حمایت آمریکا فرمان جنگ با ایران را صادر کرد .

نکته : نبرد رزمندگان ایرانی به طور جدی از مهرماه 1360 شروع شد .