نگاهي به اقدامات تبليغاتي آموزش و پرورش دولت دهم
حاجي بابايي در آخرين روزها و ماه هاي حضورش در آموزش و پرورش
سرگرم ابلاغ طرح ها و مصوباتي است كه به خوبي مي داند در فرصت باقي مانده
به مرحله اجرا نخواهد رسيد. در اين ميان تنها مطالباتي براي فرهنگيان شكل
مي گيرد و انتظاراتي به وجود مي آيد كه اگر چه بحق است، اما كار را براي
وزير بعدي سخت مي كند. در اين شرايط هر گونه تغيير و تحول كارشناسي و
احتمالاضروري در دولت بعدي به دليل مطالبات شكل گرفته همراه با چالش هايي
براي وزير آينده خواهد بود. وزير بعدي از روزهاي اول بايد به فكر تامين
منابع و اعتبارات براي اجراي تعهدات مالي باشد كه حاجي بابايي در اين دوره
نسبت به آن متعهد شده است. نظام رتبه بندي، بيمه طلايي فرهنگيان، افزايش
حقوق معلمان، دانشگاه فرهنگيان، هوشمندسازي مدارس و... از جمله طرح هايي
است كه براي ثبت شدن به اسم اين دوره با تعجيل زياد از سوي آموزش و پرورش
ابلاغ يا نهايتا به شكلي ناقص و همراه با كاستي هاي زياد اجرا شد. تغيير و
تحولات چهار سال گذشته آموزش و پرورش با تبليغ و شتابزدگي همراه بود كه كار
در اين وزارتخانه را براي وزير بعدي سخت تر از دوره هاي پيشين و ديگر
وزارتخانه ها مي كند. شتابزدگي و ضعف در اجراي برنامه هاي اين دوره از سند
تحول بنيادين و تغييرات ساختار آموزشي گرفته تا حوادث دانش آموزي و استخدام
هاي غيرقانوني تا حدي بود كه وزير را چندين بار به مرحله استيضاح در مجلس
نزديك كند. هر چند به دليل رانت ارتباطي به دليل حضور در دوره هاي پيشين
مجلس، به نتيجه يي نرسيد.
اجلاسي پر هزينه و زودهنگام
اجلاس
روساي آموزش و پرورش امسال حاشيه هاي زيادي را به دنبال داشت. در وهله اول
برگزاري زود هنگام اين اجلاس نسبت به سال گذشته و در آخرين روزهاي مانده
به عمر دولت شائبه سياسي و تبليغاتي بودن آن را مشابه با روند ديگر اقدامات
در آموزش و پرورش مطرح كرد. دعوت حاجي بابايي از روحاني، رييس جمهور آينده
براي شركت در اين اجلاس در روزهايي كه او درگير تعيين كابينه و بررسي
گزينه هاي احتمالي براي وزارت آموزش و پرورش بود، اين شائبه را بيشتر تقويت
مي كرد. از طرف ديگر برگزاري سه روزه اجلاس در سالن همايش هاي برج ميلاد
انتقادهايي را نسبت به هزينه برگزاري اين اجلاس و غيرضروري بودن آن با توجه
به مشكلات معيشتي و همچنين مواردي همچون واريز نشدن سرانه ناچيز مدارس و
حقوق معلمان حق التدريسي در پي داشت. هر ساله وزارت آموزش و پرورش اجلاسي
را با حضور روساي آموزش و پرورش سراسر كشور برگزار مي كند كه در آن فعاليت
هاي سال گذشته و همچنين برنامه هاي سال آينده از سوي مديران و روساي آموزش و
پرورش مورد ارزيابي قرار مي گيرد. اما اجلاس امسال آموزش و پرورش زودتر از
روال هر سال از 26 تيرماه با دعوت از چهره هايي همچون روحاني، احمدي نژاد و
علي لاريجاني با حضور دست كم هزار نفر در سالن همايش هاي برج ميلاد با صرف
هزينه بالابه مدت سه روز شروع به كار كرد. حاجي بابايي در اين اجلاس مطابق
هميشه از جايگاه معلمان سخن گفت و از عملكرد خود در دوران چهار ساله وزارت
علوم دفاع كرد كه شائبه تبليغاتي بودن آن را بيش از پيش تقويت مي كرد.
افزايش حقوق معلمان در روزهاي آخر
آموزش
و پرورش در روزهاي آخر حكم جديدي را ابلاغ كرده كه بر اساس آن حقوق معلمان
100-70 هزار تومان افزايش پيدا مي كند. اين افزايش حقوق با تاخير در
پرداخت حقوق معلمان همراه بود. پاسخ مسوولان به معلمان درباره اين تاخير 10
روزه پرداخت حقوق در استان هاي مختلف، حكم جديدي است كه آموزش و پرورش
تصميم گرفته در آخرين ماه از فعاليت خود آن را به اجرا درآورد. بند «فوق
العاده شغل» حكم جديدي است كه حاجي بابايي در روزهاي آخر حضورش در آموزش و
پرورش دست به ابلاغ آن زده است. براساس اين بند و اجراي اين حكم مبلغي حدود
100-70 هزار تومان به حقوق معلم ها اضافه مي شود. ظاهرا تاخير آموزش و
پرورش در پرداخت حقوق تيرماه فرهنگيان اجراي مقدمات پرداخت اين اضافه حقوق
به حساب معلمان است. اجراي شتابزده اين حكم و اقدامات و اتفاقاتي از اين
دست در آخرين روزهاي فعاليت دولت دهم در حالي است كه در طول چهار سال گذشته
فرصت اجراي بسياري از احكام اينچنيني براي آموزش و پرورش وجود داشت. در
حال حاضر با ابلاغ شدن اين بند از سوي آموزش و پرورش، بار مالي آن بر دوش
دولت جديد و مشكلات اجرايي و بودجه يي آن گريبانگير وزير بعدي است كه قرار
است مسووليت اداره آموزش و پرورش را بر عهده بگيرد. اگرچه با توجه به
مشكلات معيشتي معلمان، اجراي احكام اينچنيني از مطالبات بحق معلمان محسوب
مي شود اما با احتساب 900 هزار فرهنگي شاغل بدون در نظر گرفتن فرهنگيان
بازنشسته، اجراي اين حكم يعني اضافه شدن ماهانه رقمي حدود 90 ميليارد تومان
به تعهدات آموزش و پرورش از بابت پرداخت حقوق معلمان.
تبديل وضعيت نيروهاي قراردادي به پيماني
تبديل
وضعيت نيروهاي قراردادي به پيماني و تغييرات ديگري در وضعيت معلمان از
جمله ديگر اين اقدامات آموزش و پرورش در هفته هاي گذشته است. اين تغيير
وضعيت نيز اگرچه منجر به بهبود شرايط معلمان مي شود اما بار مسووليت مالي و
تعهد اجراي آن برعهده آموزش و پرورش دوره بعد خواهد بود. اين در حالي است
كه طي سال هاي گذشته بارها مشكلات معلمان حق التدريسي و نيروهاي قراردادي و
پيماني به وزير آموزش و پرورش و مجلس منعكس شد اما بهبود چنداني در وضعيت
آنها حاصل نشد.
نظام رتبه بندي معلمان
در
آخرين روزهاي عمر دولت و در تعطيلات تابستاني آموزش و پرورش، طرح نظام رتبه
بندي معلمان در هيات دولت تصويب و به استان ها ارسال شد. اعلام و ابلاغ
اين طرح، انتقاد به آموزش و پرورش به دليل شتابزدگي هميشگي را به دنبال
داشت. اما مطابق خواست حاجي بابايي اين طرح در كنار ديگر برنامه ها و طرح
هايي مثل اجراي سند تحول بنيادين، برنامه درس ملي، تغيير نظام آموزشي و...
به اسم او و دوران وزارتش تمام شد: در حالي كه هزينه و سختي هاي اجراي آن
به دوش دولت آينده خواهد بود. ابلاغ اين طرح در حالي از سوي آموزش و پرورش
صورت گرفت كه مركز پژوهشهاي مجلس به صورت تخصصي در حال بررسي طرح نظام رتبه
بندي معلمان بود. با اين وجود حاجي بابايي ترجيح داد بدون اينكه جزييات
اين طرح را حتي در كميسيون آموزش مجلس عنوان كند، طرح را ابلاغ كند. طرحي
كه با در نظر گرفتن عناويني مشابه نظام رتبه بندي دانشگاه ها، همچون مربي
معلم، استاديار معلم، دانشيار معلم و استاد معلم شتابزدگي آموزش و پرورش را
در ابلاغ اين طرح نشان مي داد. با اجراي اين طرح، معلمان تنها از طريق
دانشگاه فرهنگيان، دانشگاه رجايي و در مواردي خاص از طريق آزمون و كسب
گواهينامه حرفه يي استخدام آموزش و پرورش خواهند شد. اين وضعيت بسياري از
معلمان حق التدريس و فارغ التحصيلان رشته هاي تربيتي كه بعد از سال ها،
اميد به استخدام در آموزش و پرورش داشتند را نااميد كرد. حاجي بابايي
همچنين به معلمان وعده داد در نظام رتبه بندي جديد ديگر حقوق مربي- معلم
نبايد از 80 درصد حقوق مربي- معلم دانشگاه كمتر باشد. قول هايي كه كار وزير
بعدي اين وزارتخانه را سخت تر مي كند.
هوشمندسازي و ورود تبلت به مدارس
يكي
از تبليغاتي ترين طرح هايي كه با سر و صداي زياد در اين دوره آموزش و
پرورش دنبال شد، طرح هوشمندسازي مدارس بود: طرحي كه در آخرين روزهاي عمر
دولت و به احتمال زياد آخرين روزهاي حضور حاجي بابايي در وزارتخانه، با خبر
«بومي سازي تبلت مدارس» دنبال شد. مسوولان آموزش و پرورش مي گويند اين طرح
در سه مدرسه از مدارس شهر تهران به صورت پايلوت اجرايي شده و تا مهرماه
تكليف آن مشخص مي شود. طرح هوشمندسازي مدارس درست زماني از سوي مسوولان اين
وزارتخانه مطرح شد كه بافت فرسوده و مجهز نبودن كلاس هاي درس به سيستم
گرمايشي استاندارد، منجر به سوختگي 31 دانش آموز و مرگ دو نفر از آنها در
كلاس هاي درس شده بود. براساس آمار از 500 هزار كلاس درس كشور 30 درصد يعني
150 هزار كلاس همچنان از بخاري نفتي استفاده مي كنند. آمار كلاس هاي
فرسوده و مدارس كپري نيز با وجود انكار مسوولان آموزش و پرورش نگران كننده
است. تنها در تهران 66 درصد مدارس نياز به نوسازي دارند. با اين وجود حاجي
بابايي در دي ماه 91 اعلام كرد بيش از 30 هزار مدرسه، هوشمندسازي شده اند.
اين در حالي است كه بر اساس گزارش هاي رسيده از مدارس كشور اين هوشمندسازي
محدود به نصب ويدئو پروژكتور يا كامپيوتر در يك يا دو كلاس درس از مدارس
است. آموزش و پرورش براي تامين اين تجهيزات به مدارس اجازه داد از خانواده
هاي دانش آموزان مبالغ 150-100 هزار تومان پول دريافت كنند. اين در حالي
است كه ؟ميليارد تومان در سال 92 و 40 ميليارد تومان در سال 90 به
هوشمندسازي مدارس اختصاص يافت كه البته تنها 15 درصد آن اختصاص يافت.
بيمه طلايي فرهنگيان
راه
اندازي بيمه طلايي فرهنگيان يكي ديگر از برنامه هاي آموزش و پرورش است كه
در اين دوره به شكلي ناقص عملياتي شد. بدقولي هاي آموزش و پرورش در پرداخت
سهم بيمه و كم و كاستي ها و ناهماهنگي هايي كه بعد از اجراي اين طرح به
وجود آمد، بيانگر روند شتابزده و بدون كارشناسي اين طرح مشابه ديگر طرح هاي
اين دوره بود. در روزهاي شروع بيمه طلايي فرهنگيان، در ابتدا كل بيمه از
حقوق فرهنگيان كم مي شد و بعد از مدتي آموزش و پرورش سهم خود را كه نصف حق
بيمه بود به حساب فرهنگيان برمي گرداند. اما در يك سال گذشته، آموزش و
پرورش سهمي بابت حق بيمه خود به حساب فرهنگيان واريز نكرده است. طوري كه تا
ارديبهشت امسال فرهنگيان چيزي حدود 250 تا 300 هزار تومان از اين بابت از
آموزش و پرورش طلب داشتند. اين رقم با توجه به اينكه بر اساس اعلام خود
آموزش و پرورش از حدود يك ميليون نفر فرهنگي 95 درصد آنها يعني چيزي حدود
900 هزار فرهنگي بيمه طلايي دارند، مبلغ بالايي مي شود. با اين احتساب اين
وزارتخانه رقمي حدود 270 ميليارد تومان بابت تاخير در پرداخت سهم بيمه
طلايي معلمان بايد به حساب 900 هزار فرهنگي تنها تا ارديبهشت ماه واريز مي
كرد، در حال حاضر در روزهاي پاياني دولت اين نگراني وجود دارد كه با جمع
شدن مطالبات و با كسري بودجه آموزش و پرورش دولت آينده از پس تامين اعتبار
اين بخش برنيايد.
راه اندازي دانشگاه فرهنگيان
دانشگاه
فرهنگيان از ديگر اقدامات حاجي بابايي در اين دوره بود. اين دانشگاه در
آخرين ماه هاي سال گذشته همراه با تبليغات زياد و بدون انتشار پيشينه
مطالعاتي و كارشناسي راه اندازي شد تا آموزش و پرورش كه از پس تامين بودجه
مدارس و حتي واريز سرانه دانش آموزي و قبض آب و برق مدارس دولتي برنمي آمد،
وارد عرصه دانشگاه داري و تربيت معلم هم بشود. حاجي بابايي 16 بهمن 91 در
مراسم افتتاح اين دانشگاه گفت: «در حال حاضر 25 هزار دانشجو در اين دانشگاه
جذب شده و سال آينده تعداد آن به 80 هزار و در سال هاي بعد به بيش از 100
هزار نفر افزايش مي يابد» دانشجويان اين دانشگاه به عنوان كارمند آموزش و
پرورش محسوب مي شوند و به محض ورود حقوق مي گيرند. در عوض متعهد مي شوند دو
برابر مدت تحصيل در آموزش و پرورش خدمت كنند. در هر مركز استان دو پرديس
زنانه و مردانه داير مي شود. داوطلبان ورود به دانشگاه فرهنگيان از طريق
كنكور سراسري پذيرش مي شوند، اما براي تعيين صلاحيت هاي تخصصي و عقيدتي
سياسي بايد از طريق مصاحبه گزينش شوند. هر چند وزير آموزش و پرورش سال
گذشته قول داد دانشجويان نخبه جذب دانشگاه فرهنگيان شوند، اما اعلام نتايج
25 هزار دانشجوي نخستين دوره دانشگاه فرهنگيان، نشان داد آموزش و پرورش از
اين هدف بسيار دور است.
در بحث هاي نمايندگان عضو كميسيون آموزش
مجلس مطرح شد امسال داوطلباني با رتبه 20 هزار، 30 هزار، 50هزار و حتي 115
هزار كنكور، در اين دانشگاه پذيرش، اما داوطلباني با رتبه هاي 1500 تا هفت
هزار در مرحله گزينش مردود شده اند. به گفته شيرزاد عبداللهي كارشناس آموزش
و پرورش «اين دانشگاه با تركيب دانشجوي ضعيف، استاد ضعيف و امكانات و
تجهيزات محدود، احتمالادانشگاهي ضعيف است كه مهم ترين كاركرد آن توليد
انبوه مدرك تحصيلي آسان و بدون پشتوانه علمي به ويژه در بخش تحصيلات ضمن
خدمت معلمان خواهد بود.» اقدامات حاجي بابايي در آموزش و پرورش اگرچه آن
طور كه خود او مي گويد با هدف رفع دغدغه هاي معيشتي و مطالباتي فرهنگيان و
ارتقاي جايگاه معلمان بوده است، اما طي چهار سال گذشته چندان تغيير مثبتي
در وضعيت معلمان در پي نداشته است.
روزنامه اعتماد، شماره 2741 به تاريخ 10/5/92، صفحه 7 (جامعه)